អ្នកជំនាញ និងក្រសួងអប់រំ៖ ខ្លឹមសារនៃសៀវភៅប្រវត្តិសាស្រ្តថ្នាក់ទី៦ មិនមែន​ជាការ​កែប្រែ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​កម្ពុជានោះទេ

អ្នកជំនាញប្រវត្តិសាស្រ្តខ្មែរ និងក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡារបានបញ្ជាក់ថា ខ្លឹមសារ​នៃ​សៀវភៅ​ប្រវត្តិ​សាស្រ្តថ្នាក់ទី៦ មិនមែនជាការកែប្រែប្រវត្តិសាស្រ្តកម្ពុជានោះទេ ខណៈសៀវភៅ​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​នេះ​បា​ន​បែកចែក​ជា​បី​ភាគ​ផ្សេងៗ​គ្នា​ដែល​បាន​រៀបរាប់​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​ប្រវត្តិសាស្រ្ត​ទៅ​តាម​ដំណាក់​កាល​ដែល​កម្ពុជា​ធ្លាប់បានជួបប្រទះកន្លង។

លោកបណ្ឌិត ឈត ប៊ុនថង ប្រធានផ្នែកទំនាក់ទំនងវប្បធម៌ អប់រំ និងទេសចរណ៍ នៃវិទ្យាស្ថាន​ទំនាក់​ទំនង​អន្តរជាតិ​នៃ​រាជប​ណ្ឌិត​សភា​កម្ពុជា​បាន​លើក​ឡើង​ថា​៖​«ខ្ញុំមិនទាន់បានអាន​សៀវភៅទាំ​ង​អស់នោះទេ ប៉ុន្ដែខ្ញុំក៏មិនទាន់ជឿថា ថ្នាក់ដឹកនាំ និងអ្នកប្រាជ្ញជាជនជាតិខ្មែរ ហ៊ាន​កែ​ប្រែប្រវត្តិសាស្រ្ត ឬក៏បំផ្លាញបូរណៈភាពទឹកដី អក្សរ វប្បធម៌ជាតិរបស់យើងដែរ»។

លោកបណ្ឌិតបន្តថា៖«សៀវភៅប្រវត្តិសាស្រ្តថ្នាក់ទី៦ដែលមានរំលេចរូបវិមានឈ្នះ-ឈ្នះនេះ គឺ​មិន​មែន​ជារឿងខុសឆ្គង ហើយក៏មិនមែនជាការកែប្រែប្រវត្តិសាស្រ្តអ្វីនោះទេ ប៉ុន្ដែ​វា​ក៏​មិន​អាច​ចៀស​ផុត​ពីការរិះគន់របស់អ្នកផ្សេងផងដែរ ដោយសារ​កម្ពុជា​ធ្លាប់​មាន​អនុស្សាវ​រីយ៍​ជូរ​ចត់​មួយ​ចំនួ​នទា​ក់​ទងនឹងសង្រ្គាម និងការបែកបាក់ផ្ទៃក្នុងរវាងខ្មែរ និងខ្មែរចាប់តាំងពីឆ្នាំ១៩៦៩ ដល់ឆ្នាំ​១៩៧៩​»។

មុនពេលរិះគន់ ឬក៏វាយតម្លៃទៅលើអ្វីមួយ លោកបណ្ឌិត​បាន​លើក​ទឹក​ចិត្ត​ឱ្យ​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​គួរ​តែ​ស្វែង​រក​ប្រភពព័ត៌មានឱ្យបានជាក់លាក់ សិក្សាស្រាវជ្រាវ​ព្រឹត្តិការណ៍​ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត​ឱ្យ​បាន​ច្បាស់​លាស់ ដើម្បីចៀសវាងការយល់ច្រឡំ និងជឿតាម​ការ​បំផុស​បំផុស​ដោយ​មិន​បាន​គិត​ពិចារណា​ឱ្យ​បាន​ត្រឹម​ត្រូវ។

លោកស្រី ឃួន វិច្ឆិកា អ្នកនាំពាក្យក្រសួងអប់រំ យុវជន និងកីឡារ ត្រូវបានវិទ្យុ​បារាំង​អន្តរជាតិ​ដក​ស្រង់​សម្ដី​កាលពីថ្ងៃទី ៣ខែកុម្ភៈឆ្នាំ២០២៥ថា សៀវភៅប្រវត្តិសាស្រ្តនេះ ត្រូវបានបែក​ចែក​ជា​បីភាគ​ផ្សេង​ៗគ្នា​ដែល​បាន​រៀបរាប់​ពី​ព្រឹត្តិការណ៍​ប្រវត្តិ​សាស្រ្ត​ទៅ​តាម​ដំណាក់​កាល​នីមួយ​ៗ​ដែល​កម្ពុជា​ធ្លាប់​បានជួបប្រទះចាប់ពីសម័យអង្គររហូតដល់បច្ចុប្បន្ននេះ។

លោកស្រីបានពន្យល់ថា សៀវភៅប្រវត្តិសាស្រ្តថ្នាក់៤ មានចំណងជើងថា «ខ្មែរ និងដំណើរ​ឆ្ពោះទៅ​ស​ម័យអង្គរដ៏រុងរឿង» ដែលបានសរសេររៀបរាប់ពីស្ថានភាពព្រឹត្តការណ៍ ដ៏សំបូរបែប វប្បធម៌ អរិយធម៌ ការដឹកនាំរដ្ឋរបស់ព្រះមហាក្សត្រខ្មែរ នៅក្នុងសម័យអង្គរ ហើយបញ្ជាក់​ពី​មូល​ហេតុ​ដែល​សម័យ​អង្គរមានភាពរុងរឿងសម្រាប់មនុស្សជំនាន់ក្រោយសិក្សា។

សៀវភៅថ្នាក់ទី៥ ដែលមានចំណងជើងថា «ខ្មែរ និងដំណើរឆ្ពោះទៅ​ក្រោម​អាណា​ព្យាបាល​បារាំង​» ដែលបានសរសេររៀបរាប់ពីព្រឹត្តិការណ៍សំខាន់ៗនៅក្រោមការគ្រប់គ្រងរបស់បារាំង ស្ថាន​ភាព​នយោបាយ​ដែល​កម្ពុជាធ្លាប់បានជួបប្រទះ និងជីវភាពពលរដ្ឋ​នៅ​ក្នុង​សម័យ​ដែល​បារាំង​ធ្វើ​ជា​អាណា​ព្យាបាលរបស់ខ្មែរ ហើយអ្នកនិពន្ធចង់សំដៅឱ្យពលរដ្ឋខ្មែរចងចាំប្រវត្តិសាស្រ្តមួយនេះ។

ចំណែក​សៀវភៅប្រវត្តិសាស្រ្តថ្នាក់ទី៦ ដែលរងការរិះគន់នេះវិញ លោកស្រី ឃួន វិច្ឆិកា បានពន្យល់ថា​៖«អ្នកនិពន្ធបានដាក់ចំណងជើងថា «ខ្មែរ និងដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់វិបុលភាព» ដែលមិន​មែន​ជាការកែប្រែប្រវត្តិសាស្រ្តទេ ហើយក៏មិនមែនជាការដឹងគុណវៀតណាមដែរ ប៉ុន្ដែ​រូប​វិមាន​ឈ្នះ-ឈ្នះ នេះ គឺទីតាំងដែលប្រមូលផ្ដុំប្រវត្តិសាស្រ្ត ក្រោយសម័យស​ង្រ្គាម​ដួល​រំលំ​នៃ​របប​ខ្មែរ​ក្រហម ហើយឯកសារ និងភ័ស្ដុតាងទាំងអស់ ត្រូវបានរក្សាទុកនៅទីនោះ»។

កម្ពុជាបាន​ប្រឹងប្រែងរើបំរាស់ចេញពីភ្លើងសង្រ្គាម ចាកចេញពីភាពឃោឃៅនៃរបបខ្មែរក្រហម ទើប​ធ្វើ​ឱ្យកម្ពុជា មានឱកាសអភិវឌ្ឍន៍គ្រប់បែបយ៉ាង មានមុខមានមាត់ស្មើភាពជាមួយអន្តរជាតិ។ ដូច្នេះសៀវភៅនេះដាក់ចំណងជើងថា ខ្មែរ និងដំណើរឆ្ពោះទៅកាន់វិបុលភាព គឺចង់សំដៅដល់ស្ថានភាពកម្ពុជាចាប់ផ្ដើមភាពរុងរឿងរបស់ខ្លួនឡើងវិញ៕