TOP STORY | កម្ពុជានឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះកិច្ចប្រជុំ JBC ជាមួយថៃ ប៉ុន្តែមិនយកបញ្ហាតំបន់មុំ៣ ប្រាសាទតាមាន់ធំ, តាមាន់តូច និងតាក្របីដាក់បញ្ចូលក្នុងរបៀបវារៈនោះទេ

ភ្នំពេញ៖ រាជរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា នៅថ្ងៃទី៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥នេះ បាន​ចេញ​សេចក្តីថ្លែងការណ៍ ដោយអះអាងថា កម្ពុជានឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះ​នៃ​កិច្ច​ប្រជុំ​គណៈកម្មការ​ចម្រុះ​ស្តីពី​ការ​បោះបង្គោលព្រំដែនគោក (JBC) នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ នៅរាជធានីភ្នំពេញ ប៉ុន្តែ​កម្ពុជាមិនយកបញ្ហានៅតំបន់មុំ៣ ប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតាមាន់តូច និងតាក្របី ដាក់​បញ្ចូល​ក្នុង​របៀបវារៈនៃកិច្ចប្រជុំ JBC នោះទេ ព្រោះកម្ពុជា​បាន​សម្រេច​បញ្ជូន​បញ្ហា​នេះ​ទៅ​តុលាការ​ ICJ រួចហើយ។

យោងតាមសេចក្ដីថ្លែងការណ៍របស់បានបញ្ជាក់ថា រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានអនុវត្ត​យ៉ាង​ខ្ជាប់​ខ្ជួន​នូវ​គោល​នយោបាយការបរទេសដែលចាក់ឫសក្នុង សន្តិភាព មិត្តភាព និងកិច្ច​សហប្រតិបត្តិការ​ជា​មួយ​ប្រជា​ជាតិនានា ជាពិសេសជាមួយប្រទេសជិតខាង មានព្រំដែនរួម ដែលត្រូវ​បាន​បែង​ចែក​ឡើង​ តាំងពីអំឡុងសម័យអាណានិគមបារាំង។

ចាប់តាំង​ពី​ទទួលបានឯករាជ្យមក លើកលែងតែក្នុង​រប​ប​ប្រល័យ​ពូជ​សាសន៍​ខ្មែរ​ក្រហម​មួយ​ប៉ុណ្ណោះ ​កម្ពុជាបានប្រកាន់ខ្ជាប់ជានិច្ចនូវ​ការ​ប្តេជ្ញា​ចិត្ត​របស់​ខ្លួន​ក្នុង​ការ​ប្រែក្លា​យ​ព្រំដែន​រួម​ទាំង​នេះ​ទៅ​ជាតំបន់ សន្តិភាព មិត្តភាព កិច្ចសហប្រតិបត្តិការ និងការអភិវឌ្ឍ។ ដំណើរជាតិ​របស់​យើង​តែង​ជួប​ការប្រឈមជាច្រើន ប៉ុន្តែ​កម្ពុជា​តែង​ផ្តល់​អាទិភាព​ដល់​ការ​ដោះស្រាយ​រាល់​បញ្ហា​ព្រំដែន​ដោយ​សន្តិវិធី ទោះបីជាខណៈខ្លះ ប្រឈមនឹងភាពតានតឹង និងការបាត់បង់​គួរ​ឱ្យ​សោក​ស្តាយ​នូវ​អាយុ​ជីវិត​ទាហានដ៏អង់អាចក្លាហានរបស់យើង ដែលឈរជើងការពារអធិបតេយ្យជាតិ និង​បូរណ​ភាព​ទឹកដី​។

សេចេក្ដីថ្លែងការណ៍បានបញ្ជាក់ថា ការប្តេជ្ញាចិត្ត​ឥតងាក​រេ​របស់​រាជ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​ចំពោះ​ការ​ដោះ​ស្រាយ​ដោយសន្តិវិធីត្រូវបាន ស្តែងឡើងតាមរយៈអាកប្បកិរិយាជាប្រវត្តិសាស្ត្ររបស់ខ្លួន រួម​ទាំង​ការ​បញ្ជូនវិវាទព្រំដែនទៅកាន់តុលាការ យុត្តិធម៌អន្តរជាតិ (ICJ) ដែលបាន​កាត់​ក្តី​ឱ្យ​កម្ពុជា​ឈ្នះ​ម្តង​នៅឆ្នាំ ១៩៦២ និងឈ្នះម្តងទៀតនៅឆ្នាំ ២០១៣ នៅក្នុងជម្លោះព្រំដែន ជាមួយ​ប្រទេស​ថៃ​។ សកម្មភាពទាំងនេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីការប្តេជ្ញាចិត្តដ៏មោះមុតរបស់កម្ពុជា ចំពោះច្បាប់អន្តរជាតិ និង​ការ​ដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី។

ជាការគួរឱ្យសោក​ស្តាយ ដែលនៅព្រលឹមថ្ងៃទី២៨ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៥ វេលាម៉ោងប្រមាណ ៥ និង ៣០នាទីព្រឹក មានករណីផ្ទុះអាវុធមួយបានកើតឡើង នៅពេល​ដែល​កង​កម្លាំង​យោធា​ថៃ​បាន​បើក​ការ​បាញ់ ប្រហារមកលើទីតាំងកងទ័ពកម្ពុជា ក្នុងភូមិតេជោមរកត ឃុំមរកត ស្រុកជាំក្សាន្ត ខេត្ត​ព្រះវិហារ ដែលជា តំបន់ត្រូវបានទទួលស្គាល់ថាជាប៉ុស្តិ៍យោធាកម្ពុជាជាយូរមកហើយ។ ការ​ផ្ទុះ​អាវុធ​នេះបានបណ្តាលឱ្យទាហាន ខ្មែរម្នាក់បាត់បង់ជីវិតយ៉ាងអាណោចអាធ័ម។

រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានធ្វើការតវ៉ា​ជា​ផ្លូវ​ការ​ប្រឆាំង​នឹង​ការ​ប្រើ​ប្រាស់​កម្លាំង​ដោយ​គ្មាន​មូល​ហេតុ​នេះ​ ដែលជាការរំលោភយ៉ាងធ្ងន់ធ្ងរមកលើអធិបតេយ្យ បូរណភាពទឹកដី និងគោល​ការណ៍​នៃ​ភាព​ជា​អ្នក​ជិត​ខាងល្អ ដែលមានចែងនៅក្នុងអនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នាឆ្នាំ២០០០ រវាង​ប្រទេស​ទាំងពីរ។

ឧប្បត្តិហេតុនេះ គឺស្ថិតក្នុងចំណោមការវិវត្តមួយចំនួនដ៏គួរឱ្យបារម្ភ ដែលបង្ហាញពីដែនកំណត់នៃ យន្តការដោះស្រាយវិវាទបច្ចុប្បន្ន ជាពិសេសនៅក្នុងការដោះស្រាយចំណុចជម្លោះដ៏យូរលង់ នៅ​តាម​ព្រំដែនរួម របស់យើង។ ដោយមើលឃើញពីបញ្ហានេះ និងដើម្បីផ​ល​ប្រយោជន៍​នៃ​ការ​ធានា​បាន​នូវ​ដំណោះស្រាយ មួយដោយយុត្តិធម៌ មិនលម្អៀង និងយូរអង្វែង នៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៥ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា បានសម្រេចបញ្ជូនវិវាទនៅតំបន់ដែលមានភាពរសើបចំនួនបួន គឺ តំបន់​មុំបី ប្រាសាទតាមាន់ធំ ប្រាសាទតា មាន់តូច និងប្រាសាទតាក្របី ទៅតុលាការររ នៅ​ទីក្រុ​ង​ឡា​អេ។ តំបន់ទាំងបួននេះនៅតែមិនទាន់ដាច់ស្រេច និងមាន​ភាព​រសើប​ជា​យូរ​យារ​ណាស់​មក​ហើយ ​ដែលអាចបង្កនូវភាពតានតឹងកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរ ប្រសិនបើមិន មានការដោះស្រាយនោះទេ។ ការសម្រេចនេះទទួលបានការគាំទ្រជាឯកច្ឆន្ទ ពីសមាជរដ្ឋសភា និងព្រឹទ្ធសភា លើកទី១ នៅថ្ងៃ ដដែលនោះ។

ស្របពេលនៃការបន្តស្វែងរកដំណោះស្រាយផ្លូវច្បាប់នៅតុលាការICJ រាជរដ្ឋាភិបាលនៅតែប្តេជ្ញា ចិត្តបន្តការសន្ទនា និងច្រកការទូត។ កម្ពុជានឹងបន្តចូលរួមរកដំណោះស្រាយតាមរយៈក្របខ័ណ្ឌទ្វេភាគី ដែលមានស្រាប់ ហើយនឹងធ្វើជាម្ចាស់ផ្ទះនៃកិច្ចប្រជុំនៃគណៈកម្មការចម្រុះខណ្ឌសីមា និងបោះបង្គោល ព្រំដែនគោក (JBC) នៅថ្ងៃទី១៤ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៥ នៅរាជធានីភ្នំពេញ។ ទោះជាយ៉ាងនេះក្តី ដោយសារមានការបញ្ជូនវិវាទខាងលើទៅតុលាការICJ នោះ ករណីតំបន់ទាំងបួនខាងលើនឹងមិន​ត្រូវ​បានដាក់បញ្ចូលក្នុងរបៀបវារៈនៃសម័យប្រជុំJBC នាពេលខាងមុខនេះ។

កម្ពុជាសង្ឃឹមថា ប្រទេសថៃនឹងសហការបញ្ជូនសំណុំរឿងនេះទៅតុលាការICJ ក្នុងស្មារតីយុត្តិធម៌ ការកសាងទំនុកចិត្ត មិត្តភាពយូរអង្វែង និងភាពជាអ្នកជិតខាងល្អ។ កម្ពុជាបានត្រៀមខ្លួន បន្តកិច្ចដំណើរការនេះ ដោយឯករាជ្យម្ចាស់ការ ក្នុងករណីដែលមិនមានកិច្ចសហការណាមួយ។ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា សូមអំពាវនាវដល់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរទាំងអស់ ពិនិត្យដំណើរការនៃការស្វែងរក ដំណោះស្រាយបញ្ហានេះដោយស្ងប់ស្ងាត់ អត់ធ្មត់ និងសូមកុំធ្វើឱ្យបញ្ហានេះក្លាយជាបញ្ហានៃអារម្មណ៍ ជាតិសាសន៍ ឬជាតិនិយមជ្រុល។ កម្ពុជាសូមគូសបញ្ជាក់ចំពោះសារៈសំខាន់នៃការរក្សាទំនាក់ទំនងជាប្រក្រតី ជាមួយប្រទេសថៃ ជាពិសេសក្នុងវិស័យពាណិជ្ជកម្ម ទេសចរណ៍ និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការទូលំទូលាយ លើវិស័យផ្សេងៗទៀត ដើម្បីផលប្រយោជន៍ទៅវិញទៅមក សម្រាប់ប្រជាជនរបស់យើងទាំងពីរ៕