ពេលលឺពាក្យ «សន្ដិភាព» អ្នកខ្លះចំអកឡកឡើយ ដល់ពេលបាត់បង់ទើបស្ដាយ តើសន្ដិភាពមានតម្លៃយ៉ាងណា?

រយៈពេលជាង២ ទស្សវត្សរ៍ហើយ​ ដែលកម្ពុជាលែងលឺស្នូរគ្រាប់កាំភ្លើងប្រយុទ្ធគ្នារវាងខ្មែរ និងខ្មែរ ក្នុងប្រវត្តិសាស្ត្រ​ជាង​៥០០ ឆ្នាំ ដែលប្រទេសដ៏កំសត់មួយនេះ​ចាប់ផ្ដើមមានឯកភាព​ទឹកដីជាលើកដំបូង។ ក្រោយពីប្រទេសកម្ពុជា ទទួលបាននូវសុខសន្តិភាពពេញលេញនៅឆ្នាំ ១៩៩៨ ការអភិវឌ្ឍ គ្រប់វិស័យ​បានចាប់ផ្ដើមរីកចម្រើនមានកំណើនលឿនយ៉ាងឆាប់រហ័ស។

លទ្ធផលបច្ចុប្បន្ននេះ គឺជាបំណងប្រាថ្នា​របស់ប្រជាពលរដ្ឋខ្មែរគ្រប់រូប​ និងជាអ្វីដែលមេដឹកនាំកម្ពុជា​ចង់បាន និងកំពុងព្យាយាមការពារ​ស្នាមញញឹមដែលចេញពីតម្លៃសន្តិភាពសម្រាប់ប្រជាជាតិ។ សន្តិភាព មានសារៈសំខាន់សម្រាប់សុខដុមនីយកម្ម និងការអភិវឌ្ឍរីកចម្រើនគ្រប់វិស័យ។

ប្រទេសជាតិមួយមានឱកាសអភិវឌ្ឍ​ពេញលេញបានលុះត្រាប្រទេសជាតិ​នោះមាន​សុខសន្តិភាព។ កត្តាសុខសន្តិភាពជាកត្តាចម្បងបំផុតក្នុង​ការមានឱកាសសម្រាប់​ធ្វើការ​អភិវឌ្ឍ​រាល់ហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធរបស់ប្រជាជាតិឱ្យមានការរីកចម្រើនជាបន្តបន្ទាប់។

សម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា ​លើកឡើងម្ដងហើយម្ដងទៀត ​ទទូចឱ្យរក្សា សន្ដិភាព​ឱ្យបាន ដើម្បីធានាដល់ការអភិវឌ្ឍ។ នៅពេលនិយាយពីការអភិវឌ្ឍ គេត្រូវនិយាយដល់​សន្តិភាព ដើម្បីនាំមកនូវស្ថិរភា​ពនយោបាយ និងជាពេលដែលមេដឹកនាំប្រទេសនិមួយៗអាច​រៀបចំច្បាប់ និងគោលនយោបាយនានា ដើម្បីទាក់ទាញអ្នកវិនិយោគទុនអន្តរជាតិ មកវិនិយោគនៅ​ប្រទេសរបស់ខ្លួន។ បើប្រទេសមួយគ្មានសន្តិភាព គឺគ្មានការអភិវឌ្ឍឡើយ។ នេះជាកត្តា​សត្យានុម័ត។

​លោក ខឹម ប៉ោទាង មេឃុំពង្រ ស្រុកកោះសូទិន ខេត្តកំពង់ចាមបានប្រាប់ឱ្យដឹងថា ដោយសារ​មានសន្តិភាពនេះ ហើយ​ទើបយើងអាចធ្វើអ្វីៗ​បានគ្រប់យ៉ាង ​បើគ្មានសន្តិភាពទេ យើងមិនអាចធ្វើ​អ្វីបានទេ ​នេះជាមោទនភាពខ្ពស់សម្រាប់ថ្នាក់ដឹកនាំ ជាពិសេសក្រោម​ការដឹកនាំ​របស់សម្ដេច​តេជោ ហ៊ុន សែន នាយករដ្ឋមន្ត្រីកម្ពុជា។

លោក យី វណ្ណៈ អភិបាលស្រុកកោះសូទិន បញ្ជាក់ថា មានសន្តិភាព ប្រជាពលរដ្ឋរស់នៅ​ប្រកប​ដោយសេចក្តី​សុខសប្បាយ និងមានពេលវេលាក្នុង​ការប្រកបមុខ​របរផ្សេងៗសម្រាប់​សេដ្ឋកិច្ចគ្រួ​សារ​របស់ខ្លួន។

លោកតា យី ឃន់ បានរំលឹកថា ​បន្ទាប់ពីសម្ដេចតេជោ ហ៊ុន សែន ​ដឹកនាំការតស៊ូរំដោះប្រទេស​ចេញពីរបប ប៉ុល ពត ​ហើយក្រោយមកទៀត គណបក្សប្រជាជនកម្ពុជា បានអភិវឌ្ឍប្រទេស រីកចម្រើនគ្រប់វិស័យ ទាំងហេដ្ឋារចនាសម្ព័ន្ធ ផ្លូវ ទឹក ភ្លើង និងសេដ្ឋកិច្ចគ្រួសារ​ក្នុងមូលដ្ឋានជាដើម ខណៈសង្គ្រាមបានផុតរលត់ទៅ។ លោកជំរុញឱ្យប្រជា​ពលរដ្ឋការពារសន្តិភាព ដើម្បីបញ្ចៀស​សង្គ្រាម។

លោកស្រី ម៉ីសន សុធារី អ្នកនិពន្ធនៅកម្ពុជា មានប្រសាសន៍ថា៖ «របស់មួយ​បើយើងនៅមានវាយើងអត់ឱ្យតម្លៃទេ​ នៅពេលដែលយើងបាត់វាយើងចាប់ផ្ដើមស្ដាយ។ អ្នកដែលគេតម្កល់សន្ដិភាពជាធំ ពីព្រោះគេឆ្លងកាត់សង្គ្រាម សង្គ្រាម​បានធ្វើឱ្យយើងបាត់បង់ទាំងដួងព្រលឹង វប្បធម៌ សិល្បៈគ្រប់យ៉ាង»។

​វេទិការសេដ្ឋកិច្ចពិភពលោកឆ្នាំ ២០១៩ ប៉ានស្មានថា ពិភពលោកខាតបង់ទឹកប្រាក់ ១៤ ទ្រីលាន ​ដុល្លារអាមេរិកជារៀងរាល់ឆ្នាំ ​ដោយសារអំពើហិង្សា ដែលមានអំពើហិង្សាក្នុងគ្រួសារ អំពើហិង្សាក្នុង​សហគមន៍ ​អំពើហិង្សាឆ្លងកាត់តំបន់ ​អំពើហិង្សាក្នុងពិភពលោក។

នៅឆ្នាំ ២០២២ អង្គការសហប្រជាជាតិ (​UN) បានវាយតម្លៃថា រឿងដែលបារម្ភគឺពិភពលោក​កំពុងតែបាត់បង់សន្តិភាព ខណៈមនុស្ស ២ ពាន់លាននាក់ ក្នុងចំណោម ៨ ពាន់លាននាក់ កំពុងរស់នៅក្នុងសង្គ្រាម។ សង្គ្រាមប្រឆាំងទៅនឹងអំពើហិង្សា ការមិនគោរពច្បាប់ និងអ្នកបំពាន​ដោយអ្នកមានអំណាចទៅលើអ្នកគ្មានអំណាច។

សម្រាប់នៅកម្ពុជា ផ្អែកលើមូលដ្ឋាននៃសុខសន្តិភាព ស្ថិរភាពនយោបាយ មូលដ្ឋានច្បាប់ដ៏ល្អប្រសើរ និងបរិយាកាសវិនិយោគល្អប្រសើរនេះហើយ ទើបវិនិយោគិនបរទេសបានបោះទុនវិនិយោគរាប់ពាន់លានដុល្លារអាមេរិកជារៀងរាល់ឆ្នាំ ដែលជាការចាក់បញ្ចូលនូវមូលធន ចូលសេដ្ឋកិច្ចកម្ពុជាចាប់តាំងពីដើមទសវត្សរ៍ទី៩០៕

អត្ថបទពី៖ KPT