កម្ពុជា​ត្រៀមជំរុញទៅមុខជានិច្ច​នូវការដោះស្រាយវិវាទ​ដែនសមុទ្រ​ជាមួយ​ប្រទេសថៃ​ដោយ​សន្តិវិធី​ដោយ​​ផ្អែ​កលើច្បាប់អន្តរជាតិ

ភ្នំពេញ៖ កម្ពុជាត្រៀមជំរុញទៅមុខជានិច្ច​នូវការដោះស្រាយ​វិវាទ​ដែន​សមុទ្រ​ជា​មួយ​ប្រទេស​ថៃ​ដោយ​សន្តិវិ​ធីដោយ​ផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិ។ នេះបើតាម​សេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់ អ្នកនាំ​ពាក្យ​ក្រសួង​ការ​បរទេស និងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិ កាលពីថ្ងៃទី១៩ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០២៦នេះ។​

សេចក្ដីថ្លែង​ការ​ណ៍របស់ក្រសួងការបរទេស​កម្ពុជា​បានឱ្យដឹងថា យោង​តាម​សំណើ​របស់​អ្នក​ផ្សះ​ផ្សា​ឯករាជ្យ​ទាំងបួនរូប (ក្នុងនោះ២រូបតែងតាំងដោយភាគីកម្ពុជានិង២រូបទៀត តែងតាំងដោយ​ភាគី​ថៃ​) ដែលបានស្នើសុំពេលវេលាបន្ថែមដើម្បីពិចារណាឱ្យបានហ្មត់ចត់ថា គួរតែងតាំង​ឥស្សរជន​រូប​ណាជាប្រធានគណៈកម្មការផ្សះផ្សា កម្ពុជានិងថៃ ក៏បានឯកភាពនឹងមតិស្នើសុំនេះ។

សេច​ក្ដីថ្លែងការណ៍បញ្ជាក់ថា ពេលវេលាបន្ថែម​ដែល​ស្នើ​ដោយ​អ្នក​ផ្សះផ្សាដើ​ម្បី​ពិចារ​ណាលើ​ការ​តែង​តាំង​ប្រធានគណៈកម្មការផ្សះផ្សាមានលក្ខណៈសមរម្យ និងសម​ស្របទាំ​ង​ស្រុង​ដោយ​យោង​លើ​សារៈ​សំខាន់​នៃការតែងតាំង ក៏ដូចជាដំណើរការផ្សះផ្សាទាំងមូល។ ការស្នើ​សុំពេ​ល​វេលា​បន្ថែម​នេះ​មិន​ប៉ះពាល់ដល់ថេរវេលាកំណត់ ឬជំហាននីតិវិធីណាមួយ ក្រោមអនុសញ្ញា​អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​ស្តីពីនី​តិសមុទ្រនោះឡើយ។ ការណ៍នេះឆ្លុះបញ្ចាំងពីនីតិវិធីដ៏លំបាកដែលអ្នកផ្សះផ្សាកំពុងអនុវត្ត ដែលយើង​សូម​ថ្លែង​អំណរ​គុណ​ចំពោះ​ភាព​ហ្មត់ចត់របស់អ្នកផ្សះផ្សាទាំងអស់ និងសូមបញ្ជាក់ជាថ្មី​នូវ​ជំនឿ​ទុក​ចិត្ត​ចំពោះ​ដំណើរ​ការ​នេះ។ កម្ពុជាត្រៀមជំរុញទៅមុខជានិច្ច​នូវការដោះស្រាយ​វិវាទ​ដែន​សមុទ្រ​ជា​មួយ​ប្រទេស​ថៃ​ដោយសន្តិវិធីដោយ​ផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិ។

អ្នកនាំពាក្យ​រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឯកឧត្តម ប៉ែន បូណា បានរម្លឹកជាថ្មីតាម​រយៈ​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាន​នៅថ្ងៃ​ទី២០ ខែកក្កដានេះថា សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី កាល​ពី​ថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ ២០២៦ បានប្រកាសពីការ​ចាប់ផ្តើម​ប្រើប្រាស់​យន្តការ​ផ្សះ​ផ្សា​ដោយ​បង្ខំ ( Compulsory Conciliation) ក្រោមអនុសញ្ញា​អង្គការ​សហ​ប្រជា​ជាតិ​ស្តីពីនី​តិ​សមុទ្រ​(UNCLOS ) ដើម្បីដោះស្រាយការទាមទារដែនសមុទ្រត្រួតស៊ីគ្នាជាមួយប្រទេសថៃ។ ការ​សម្រេច​ចិត្ត​នេះធ្វើឡើងបន្ទាប់ពីភាគីថៃបានសម្រេចលុបចោល​ជាឯកតោភាគីនូវ​អនុស្ស​រណៈ​នៃ​ការ​យោគ​យល់គ្នាឆ្នាំ ២០០១ ឬហៅកាត់ថា MoU 2001 ដែលជាក្រប​ខណ្ឌ​ទ្វេភាគី​ព្រម​ព្រៀង​គ្នា​តែ​មួយ​គត់​សម្រាប់​ដោះ​ស្រាយ​តំបន់​ទាមទារ​ដែន​សមុទ្រ​ត្រួត​ស៊ី​គ្នា​ក្នុង​រយៈ​ពេល​ជាង​២​៥​ឆ្នាំ​កន្លង​មក​។

ឯកឧត្តមបញ្ជាក់ថា ក្រោយពី​បានពិចារណាយ៉ាងម៉ត់ចត់បំផុតនូវរាល់ជម្រើសផ្លូវច្បាប់ និង​ដោយ​សន្តិ​វិធី​ដែលមាននិង​​ដែលអាចអនុវត្តទៅបាន រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា​យល់ឃើញថា មាន​តែ​យន្ត​ការ​ផ្សះ​​ផ្សា​ដោយបង្ខំក្រោមអនុសញ្ញា UNCLOS នេះទេ​ដែលជាជម្រើសល្អបំផុត​ពីព្រោះ​យន្តការ​នេះ​អនុញ្ញាត​ឱ្យ​ប្រទេស​ទាំងពីរ​បង្ហាញ​ជំហរ​របស់​ខ្លួន​នៅ​ចំពោះ​មុខ​គណៈកម្មការ​ឯករាជ្យ​មួយ​ដែល​មាន​សមាជិកជាអ្នកផ្សះផ្សារចំនួន៥រូប ដែលសុទ្ធតែជាអ្នកជំនាញឈានមុខផ្នែកច្បាប់អន្តរជាតិ។ កម្ពុ​ជាសង្ឃឹមយ៉ាងមុតមាំថា ដំណើ​រ​ការ​នេះ​នឹង​បង្ហាញ​ជា​ថ្មីម្ដង​ទៀត​នូវ​តម្លៃ​ពិត​ប្រាកដ​នៃ​ច្បាប់​អន្តរជាតិ ​និងការដោះស្រាយជំលោះដោយសន្តិវិធី។

ឯកឧត្តមសង្គត់ធ្ងន់ថា​ ជំហររបស់រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាក៏ ​បានទទួលការគាំទ្រ​យ៉ាងពេញ​ទំហឹង​ពី​ស្ថាប័ន​កំពូល​​របស់​ជាតិ ក្រសួង ស្ថាប័ន រហូតរដ្ឋបាលថ្នាក់ក្រោមជាតិ និងប្រជាពលរដ្ឋ​គ្រប់​មជ្ឈដ្ឋាន​។ អាចនិយាយបានថា ប្រជាជាតិខ្មែរកំពុង​ឈរ​នៅ​លើជំ​ហរ​ឯក​ភាព​ជាតិ​ដ៏​រឹងមាំ​មួយ​ឆ្ពោះ​ទៅ​ការ​ដោះស្រាយបញ្ហាដោយសន្តិវិធី តាមរយៈការផ្សះផ្សា​ដោយភាគីអន្តរជាតិ និង​ស្រប​តាម​ច្បាប់​អន្តរជាតិដើម្បីទទួលបានដំណោះស្រាយមួយ​ត្រឹមត្រូវ យុត្តិធម៌និង​យូរអង្វែង​សម្រាប់​ប្រជា​ជាតិ​ទាំងពីរក៏ដូចជាសម្រាប់​សន្តិភាព ស្ថិរភាព​ និងវិបុលភាពក្នុងតំបន់ទាំងមូល៕