អ្នកនាំពាក្យ៖ រយៈពេលបីខែមកនេះកម្ពុជាបន្តគោរពយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់នូវបទឈប់បាញ់ និង​សេចក្តី​ប្រកាស​រួម​កម្ពុជា-ថៃ

គិតចាប់តាំងពីបទឈប់បាញ់ចូលជាធរមានកាលពីវេលាម៉ោង ១២ ថ្ងៃត្រង់ ថ្ងៃទី ២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ​២០២៥ រហូតដល់ថ្ងៃទី២៧ ខែមីនា ឆ្នាំ ២០២៦នេះ គឺមានរយៈពេល៣ខែគត់ ខណៈក្នុង​ស្មារតី​តម្កល់​សន្តិភាពជាអាទិភាពកម្ពុជាបន្តគោរពយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់នូវបទឈប់បាញ់ និងគ្រប់​ចំណុច​នៃ​សេចក្តី​ប្រកាស​រួមថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ ក៏ដូចជាកិច្ចព្រម​ព្រៀង​ផ្សេង​ទៀត​ដែល​បាន​ធ្វើកា​ល​ពី​ពេលកន្លងទៅ។ នេះបើតាមការបញ្ជាក់របស់អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា។

ឯកឧត្តម ប៉ែន បូណា អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាលបានថ្លែង​តាមរយៈ​សន្និសីទ​សារព័ត៌​មាន​នៅ​ថ្ងៃ​ទី​២៧ ​ខែមីនា ឆ្នាំ២០២៦នេះថា បទឈប់បាញ់ជាលើកទីពីរវាងកម្ពុជា និងថៃនេះ កើត​ឡើង​ពី​កិច្ច​ខិត​ខំ​ប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំងរបស់ថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជា តាមរយៈការងារការទូត ដោយមាន​ការ​ជ្រោម​ជ្រែង​ពី​ភាគីអន្តរជាតិ ជាពិសេសសហរដ្ឋអាម៉េរិក សាធារណរដ្ឋប្រជាមានិតចិន និង​សមាគ​ម​អាស៊ាន​ដែល​មានប្រទេសម៉ាឡេស៊ីជាប្រធានប្តូរវេនក្នុងឆ្នាំ ២០២៥។ ដូច្នេះ នេះជាឱកាស​ដែល​យើង​គួរ​រម្លឹកឡើងវិញពីអត្ថន័យនិងលទ្ធផលដែលកើតចេញពីបទឈប់បាញ់នេះ។

សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រី បានបញ្ជាក់​ជូន​ជន​រួម​ជាតិ​ក្រោយ​សម្រេច​បាន​បទ​ឈប់​បាញ់នេះថា កិច្ចខិតខំប្រឹងប្រែងឱ្យមានបទឈប់បាញ់សបញ្ជាក់ថា កម្ពុជា​បាន​សម្រេច​ប្រកាន់​យកមាគ៌ាសន្តិភាព និងតម្កល់អាយុជីវិត និង​សុខទុក្ខ​របស់​ប្រជាជន​ជាអា​ទិភាព​ចម្បង​បំផុត និងខ្ពស់បំផុត។ ទន្ទឹមនឹងនោះ កម្ពុជានៅតែរក្សា​សិទ្ធិ​យ៉ាង​ពេញ​លេញ​ក្នុង​ការ​ដោះ​ស្រាយ​បញ្ហាព្រំដែនជាមួយភាគីថៃដោយអនុលោមតាមអនុសញ្ញា សន្ធិអនុសញ្ញា និងច្បាប់​អន្តរជាតិ​តាមរយៈយន្តការទ្វេភាគីដែលមានស្រាប់។ ចំណែកសម្តេចតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធាន​ព្រឹទ្ធសភា និងជាប្រធានគណបក្សប្រជាជនកម្ពុជាក៏បានគូសបញ្ជាក់ច្បាស់ថា កម្ពុជា​ដើរ​លើ​ផ្លូវ​សន្តិភាព តែមិនអាចធ្វើសម្បទានបូរណភាពទឹកដី និងសេចក្តី​ថ្លៃ​ថ្នូរ​នៃ​ប្រជា​ជាតិ​របស់​ខ្លួន​បាន​ឡើយ​។

អ្នកនាំពាក្យបន្តថា ការសម្រេចបាននូវសេចក្តីប្រកាសរួមថ្ងៃទី ២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ តាមរយៈ​កិច្ច​ប្រជុំ​ពិសេស​របស់​គណៈកម្មាធិការ​ព្រំដែន​ទូទៅ​(GBC​)​ដែល​ក្នុង​នោះ​មាន​ចែង​ពី​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ស្តីពី​បទឈប់បាញ់ និងកិច្ចព្រមព្រៀង​១៥​ចំណុច​ផ្សេង​ទៀត​គឺ​ជា​គោល​បំណង​ដ៏​ពិសិដ្ឋ​រប​ស់​រាជ​រដ្ឋាភិបាលនិងថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជាដើម្បីបញ្ចៀសការស្លាប់ ការរងរបួស ការបង្ហូរឈាម និង​សោកនាដកម្មដ៏មហន្តរាយមកលើប្រទេសជាតិ ដែលប្រជាជនកម្ពុជាធ្លាប់បានឆ្លងកាត់ឆ្អែតឆ្អន់ និង​បានស្គាល់រសជាតិយ៉ាងច្បាស់។

នេះក៏​ជា​ហេតុផលដែលកម្ពុជាគោរពយ៉ាងខ្ជាប់ខ្ជួននូវបទឈប់បាញ់ និងគ្រប់ចំណុច​ទាំង​អស់​នៃ​សេចក្តី​ប្រកាស​រួម ថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ ក៏ដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀ​ង​ពាក់​ព័ន្ធ​ដទៃ​ទៀត​ដែល​ភាគី​ទាំង​ពីរបានឯកភាពគ្នាកាលពីពេលកន្លងទៅ ដោយក្នុងនោះ​ក៏​មាន​សេចក្តី​ថ្លែង​ការណ៍​រួម​ទី​ក្រុង​គូឡា​ឡំពួរស្តីពីកិច្ចព្រមព្រៀងសន្តិភាពថ្ងៃទី២៦ តុលា ឆ្នាំ ២០២៥ ផងដែរ។ គោលដៅ​ចម្បងគឺ ការដោះស្រាយបញ្ហាព្រំដែនដោយសន្តិវិធី តាមយន្តការការទូត និងបច្ចេកទេស ស្រប​តាម​គោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ។

អ្នកនាំពាក្យ​រាជរដ្ឋាភិបាលបានរម្លឹកថា ក្រោមស្មារតីនៃសេចក្តីប្រកាសរួមនេះ យោធិនកម្ពុជា១៨ នាក់​ត្រូវបានដោះលែងឱ្យមានសេរីភាពបានវិលត្រឡប់មកជួបជុំគ្រួសារវិញកាលពីថ្ងៃទី៣១ ធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥​ ខណៈដែលជនភៀសឹកជាង៩៤% ក្នុងចំណោម​ពលរដ្ឋ​ភៀស​សឹក​សរុប​ជាង​៦៤​ម៉ឺននាក់ ក៏បានវិលត្រឡប់ទៅកាន់ផ្ទះសម្បែងវិញហើយគិតមកទល់ថ្ងៃនេះ។ ប៉ុន្តែ នៅសល់​ជន​ភៀសសឹ​កជា​ង​៣ម៉ឺន​៦​ពាន់​នាក់​ទៀត​មិន​ទាន់​អាច​វិល​ត្រឡប់​ទៅ​ផ្ទះ​សម្បែង​វិញ​នៅ​ឡើយ​ដោយ​សារ​ការ​រារាំងរបស់កងកម្លាំងប្រដាប់អាវុធថៃ តាមរយៈការដាក់រាយបន្លាលួស និងទូរកុងតឺន័រ និង​ការបំផ្លិចបំផ្លាញផ្ទះសម្បែង និងលួចយកទ្រព្យសម្បត្តិរបស់ពួកគេ។

អ្នក​នាំ​ពាក្យបញ្ជាក់ថាប្រឈមមុខចំពោះបញ្ហានេះ រាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានតវ៉ាជាបន្តបន្ទាប់ និង​យ៉ាងខ្លាំ​ងក្លាប្រឆាំងនឹងរាល់សកម្មភាពដែលធ្វើឱ្យប្រែប្រួលដល់បរិយាកាសសន្តិសុខនៅក្នុង ឬជុំវិញ​តំបន់ជនស៊ីវិល ការបង្កើតស្ថានភាពថ្មីនៅលើទីតាំងជាក់ស្តែងពីសំណាក់កងកម្លាំងថៃ។ ទន្ទឹមនឹងនោះ កម្ពុជាក៏​បាន​និង​កំពុង​ជំរុញ​ឱ្យ​ភាគី​ថៃអ​នុវ​ត្ត​តាម​ស្មារតី​ចំណុច​ទី៣ និង​ទី៤​នៃ​សេច​ក្តី​ប្រកាស​រួម​ដែល​ភាគី​ទាំង​ពី​រ​ឯកភា​ព​គ្នា​ប្រគល់​តួនាទី​ឱ្យ​គណៈកម្មការ​ចម្រុះ​ព្រំដែន​បន្ត​អនុវត្ត​ការងារវាស់វែង និងខ័ណ្ឌសីមាព្រំដែន​ឱ្យ​បាន​ឆាប់​រហ័ស​បំផុត​ និង​ផ្តល់​អាទិភាព​ខ្ពស់​បំផុត​ដល់​តំបន់​ដែលមានជនស៊ីវិលរស់នៅ ដើម្បីសម្រេចបាន​នូវ​សន្តិភាព​យូរអ​ង្វែង​តាម​បណ្តោយ​ព្រំដែន​… និងអនុញ្ញាតឱ្យជនភៀសសឹកត្រឡប់ទៅផ្ទះសម្បែងវិញដោយគ្មានការរារាំង ប្រកប​ដោយ​សុវត្ថិភាព និងសេចក្តីថ្លៃថ្នូរ។

ក្នុងន័យនេះ រាជរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈរដ្ឋលេខាធិការកិច្ច​ការ​ព្រំដែន​បាន​ផ្ញើ​កំណត់​ទូត​៥​លើក​ហើយ​ទៅកា​ន់​ភាគីថៃ គិតចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ ដោយស្នើចាត់បញ្ជូន​ក្រុម​វាស់​វែង​ចម្រុះ​នៃភា​គី​ទាំង​ពី​រ​ចុះ​ធ្វើ​ការ​លើ​ដី​ជាក់​ស្តែង​ដើម្បី​បន្ត​អនុវត្តន៍​ការងារ​បោះ​បង្គោល​បណ្តោះ​អាសន្ន​នៅ​កំណាត់ខ្សែព្រំដែនចន្លោះបង្គោលព្រំដែនលេខ 42-47 ស្ថិតក្នុងភូមិសាស្រ្ត​ភូមិ​ជោគជ័យ និង​ភូមិព្រៃចាន់ ស្រុកអូរជ្រៅ ខេត្តបន្ទាយមានជ័យ និងនៅកំណាត់​ខ្សែព្រំដែន​ចន្លោះ​បង្គោល​ព្រំដែនលេខ52-59 ក្នុងភូមិសាស្ត្រស្រុកកំរៀង ខេត្តបាត់ដំបង និងសាងសង់​ឡើង​វិញ​នូវ​បង្គោល​ព្រំដែន​ចំនួន១៥ តាមគំរូដើមបង្គោល​ជំនាន់​បារាំង​នៅ​ទីតាំង​ដើម​ដែល​ភាគី​ទាំង​ពីរ​បាន​ឯក​ភាព​គ្នា និងកំណត់ខ្សែព្រំដែននៅទីតាំងមួយចំនួនក្នុងឃុំថ្មដា ស្រុកវាលវែង ខេត្តពោធិ៍សាត់ ជា​ដើម។

អ្នក​នាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាលបានគូសបញ្ជាក់ជាថ្មីថា ក្នុងស្មារតីតម្កល់សន្តិភាពជាអាទិភាព កម្ពុជា​បន្ត​គោរព​យ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់នូវបទឈប់បាញ់និងគ្រប់ចំណុចនៃសេចក្តីប្រកាសរួមថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ ២០២៥ ក៏ដូចជាកិច្ចព្រមព្រៀងផ្សេងទៀតដែលបានធ្វើកាលពីពេលកន្លងទៅ។ កម្ពុជា​ប្រកាន់​ជំហរ​យ៉ាង​ម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងការការពារខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិកម្ពុជា-ថៃដែលបន្សល់​ទុក​ដោយ​គណៈ​កម្មការ​ព្រំដែន​ឥណ្ឌូចិន-សៀម ដោយគោរពគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ គោលការណ៍ខ្សែ​ព្រំដែន​មិន​កែ​ប្រែ(​Uti Possidetis Juris) គោរពអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ផែនទី និង​កំណត់​ហេតុ​បោះ​បង្គោលព្រំដែនរបស់គណៈកម្មការបោះបង្គោលព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ព្រមទាំងកិច្ច​ព្រម​ព្រៀង ​និងឯកសារពាក់ព័ន្ធនានាដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នានាពេលកន្លងមក។ កម្ពុជា​មិនទទួលស្គាល់នូវការកែប្រែខ្សែព្រំដែនណាមួយដែលកើតចេញពីការប្រើប្រាស់កម្លាំងនោះឡើយ៕