សម្ដេចធិបតី៖ ដើម្បីធានាបានប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រងឆ្លើយតបគ្រោះមហន្តរាយគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងរឹងមាំ អាស៊ានត្រូវតែអនុវត្តសន្និសីទនៃភាគីអាត់ម៊ែរលើកទី១៤ ប្រកបដោយភាពបត់បែន និងនវានុវត្តន៍

ភ្នំពេញ៖ ក្នុងឱកាសអញ្ជើញជាអធិបតីដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់ក្នុងពិធីបើកកិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីអាស៊ាន ស្តីពី​ការ​គ្រប់​គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ លើកទី១៣ និងកិច្ចប្រជុំពាក់ព័ន្ធ នៅវិមានសន្តិភាព នៅព្រឹក​ថ្ងៃ​ទី​១៦ ខែតុលា ឆ្នាំ២០២៥នេះ សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្រ្តីនៃកម្ពុជា មាន​ប្រសាសន៍​បញ្ជាក់ទៅកាន់កិច្ចប្រជុំថា ដើម្បីធានាបាននូវប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង ឆ្លើយតបទៅ​នឹង​គ្រា​អាសន្ន​នៃ​គ្រោះមហន្តរាយប្រកបដោយភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងរឹងមាំ អាស៊ានត្រូវតែអនុវត្ត សន្និសីទ​ចំពោះភា​គីនៃកិច្ចព្រមព្រៀងអាស៊ាន ស្តីពីការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ និងការឆ្លើយ​តប​គ្រោះ​អាសន្ន-អាត់ម៊ែរ លើកទី១៤ (14th COP TO AADMER) ប្រកបដោយភាពបត់បែន និង​នវានុវត្តន៍​។ ខណៈមកដល់ពេលនេះអាស៊ានបានអនុវត្តកម្មវិធី អាត់ម៊ែរ ប្រកបដោយ​ភាព​ជោគជ័យ​។

សម្ដេចធិបតីបានថ្លែងថា មកទល់ពេលនេះ គ្រោះមហន្តរាយគ្រប់ទម្រង់ នៅតែបន្តជា​បញ្ហា​ឥត​ឈប់​ឈរ​សម្រាប់ប្រជាជាតិទាំងអស់។ គ្រោះមហន្តរាយ មិនថា ធំឬតូច តែងតែបន្សល់​ទុក​នូវ​ផល​វិបាក​យ៉ាង​ធ្ងន់ធ្ងរសម្រាប់មនុស្ស និងសង្គម។ ជាមួយនឹងការគំរាម​កំហែង​កាន់​តែ​ខ្លាំង​ឡើង​នៃ​ការ​ប្រែប្រួ​លអាកាសធាតុ គ្រោះមហន្តរាយកំពុងតែកើតមានឡើងកាន់តែញឹកញាប់ កាន់​តែ​ធ្ងន់​ធ្ងរ និងកាន់តែពិបាលប៉ាន់ស្មាន។

សម្ដេចធិបតីបានថ្លែងថា គ្រោះមន្តរាយដែលកើតមានឡើងក្នុងពេលថ្មីៗនេះ ដូចជាគ្រោះ​រញ្ជួយ​​ដី ទឹក​ជំនន់ ក៏ដូចជាព្យុះស៊ីក្លូនត្រពិក បានបណ្ដាលឱ្យបាត់បង់អាយុជីវិតមនុស្សយ៉ាងច្រើន និង​ការ​ខូច​ខាត​ដំណាំ។ តាមទស្សនវិស័យរបស់កម្ពុជា យើងចាំបាច់ត្រូវ​បែង​ជែក​ឱ្យ​ដាច់​រវាង​សកម្មភាព​ជួយ​សង្គ្រោះ ក្នុ​ងគ្រាមានគ្រោះមហន្តរាយនៅតាមទីប្រជុំជន និងទីជនបទជាពិសេស​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ទឹកជំនន់​។

បើតាមប្រសាសន៍សម្ដេចធិបតី ជាមួយនឹងការកើនឡើងនគររូបនីយកម្ម និងការផ្លាស់ប្ដូរ​វិទ្យា​សាស្រ្ដ​ ហេដ្ឋារចនាស​ម្ព័ន្ធ​ដែល​មាន​ស្រាប់​នៅ​ក្នុង​តំបន់​ទីប្រជុំ​ជន​មិន​អាច​ទ្រាំទ្រ​នៃ​ការ​កើន​ឡើង​កាន់​តែ​ញឹកញាប់ និងទំហំកាន់តែធំ នៃគ្រោះមហន្តរាយធម្មជាតិដ៏អាក្រក់នេះបានទេ។ នៅ​ពេល​ដែល​មាន​ការជំលៀសមនុស្សយ៉ាងច្រើននៅតាមតំបន់ជនបទ យើងក៏ពិបាក​ក្នុង​ការ​ស្វែង​រក​កន្លែង​ប្រមូល​ផ្ដុំមានសុវត្ថិភាព ជាពិសេសកន្លែងមានដំបូលដែលមានបណ្ដាញទឹកស្អាត និង​អនាម័យ​។ ជាលទ្ធផលក្រុមងាយរងគ្រោះ ជាពិសេសសស្រ្ដី កុមារ ជនចាស់ជរា និងជនពិការ ជាអ្នក​ដែលងាយរងហានិភ័យកាន់តែធ្ងន់ធ្ងរថែមទៀត។

សម្ដេចធិបតី​នាយករដ្ឋមន្រ្ដីបានបញ្ជាក់ថា នៅចំពោះមុខបញ្ហាប្រឈមទាំងនេះ សកម្មភាព​រួម​របស់​យើង​មិនត្រឹមតែត្រូវផ្ដោតលើការផ្ដល់ជំនួយសង្គ្រោះបន្ទាន់ក្នុងគ្រាមានគ្រោះមហន្តរាយ និង​តម្រូវការបន្ទាន់របស់ប្រជាជនប៉ុណ្ណោះទេ ក៏ប៉ុន្ដែត្រូវផ្ដោតលើការកសាង ការ​រៀបចំ​ឡើងវិ​ញ​នូវ​ហេដ្ឋា​រចនាសម្ព័ន្ធដែលកាន់តែធន់នឹងការប្រែប្រួលអាកាសធាតុ សម្រាប់រយៈពេល​វែង​ទាំ​ង​ក្នុង​ទី​ប្រជុំ​ជន​ និងតំបន់ជនបទ។ បន្ថែមលើបញ្ហាប្រឈមផ្នែកធនធានហិរញ្ញវត្ថុ និងហេដ្ឋា​រចនា​សម្ព័ន្ធ​រូបវត្ត​ យើងក៏ត្រូវទទួលស្គាល់ថា សមត្ថភាព ចំណេះដឹង និងបទពិសោធន៍​ក្នុង​ការ​គ្រប់​គ្រង​គ្រោះ​មហន្ត​រាយ​នៅ​ក្នុងតំបន់ គឺមិនទាន់ស្មើគ្នានោះទេ។

សម្ដេចបានថ្លែងថា «ខ្ញុំជឿជាក់ថា អាចមានមនុស្សច្រើន យល់ស្របទៅនឹងកា​រ​សង្កេត​ខាង​លើ​នេះ​។​ ក្នុងន័យនេះ ដើម្បីធានាបាននូវប្រព័ន្ធគ្រប់គ្រង ឆ្លើយតបទៅនឹ​ងគ្រា​អាសន្ន​នៃ​គ្រោះ​មហន្ត​រាយ​ប្រកប​ដោយភាពគ្រប់ជ្រុងជ្រោយ និងរឹងមាំ អាស៊ាន ត្រូវតែអនុវត្ត សន្និសីទចំពោះ​ភាគី​អាត់​ម៊ែរ លើកទី១៤ (14th COP TO AADMER) ប្រកបដោយភាពបត់បែន និងនវានុវត្ត។ ខណៈ​មក​ដល់​ពេលនេះ អាស៊ានបានអនុវត្តកម្មវិធី អាត់ម៊ែរ ប្រកបដោយភាពជោគជ័យ»។

ក្នុងឱកាសនោះសម្ដេចធិបតីក៏បានបង្ហាញក្ដីសោមនស្សរីករាយចំពោះការដាក់ឱ្យដំណើរការជាផ្លូវការនូវ​ កិច្ចព្រមព្រៀងអាស៊ាន ស្តីពីការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ និងការឆ្លើយតបគ្រោះអាសន្ន-អាត់​ម៊ែរទី៤ ឆ្នាំ២០២៦-២០៣០ នៅក្នុងប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្រ្តីអាស៊ាន ស្តីពីការ​គ្រប់​គ្រង​គ្រោះ​មហន្ត​រាយ​លើក​ទី១៣នេះផងដែរ។ សម្ដេចធិបតី បានបញ្ជាក់ថា​រយៈ​ពេល​២០​ឆ្នាំ​បាន​កន្លង​ផុត​ទៅ​ហើយ​ចាប់​តាំងពី កិច្ចព្រមព្រៀងអាស៊ាន ស្តីពីការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ និងការឆ្លើយ​តប​គ្រោះ​អាសន្ន-អាត់ម៊ែរ បានចុះហត្ថលេខាក្នុងឆ្នាំ២០០៥ សម្ដេចធិបតី បានគត់សម្គាល់​នូវ​សមិទ្ធ​ផល​ជា​ច្រើន​ដែលសម្រេចបានតាមរយៈការអនុវត្តកម្មវិធី កម្មវិធី អាត់ម៊ែរ ជាបន្តបន្ទាប់ ដោយ​គណៈ​កម្មាធិការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយអាស៊ាន និងដៃគក្រោមកា​រ​តម្រង់​ទិស​ជា​យុទ្ធសាស្រ្ដ​របស់​រដ្ឋ​មន្ត្រីអាស៊ាន ស្តីពីការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ (AMMDM)។ ស្របពេល​ដែល​អាស៊ាន​កំពុង​រំពឹង​គិតក្នុងភាពជាអ្នកដឹកនាំសកល ក្នុងការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ យើង​ទាំង​អស់​គ្នា​ទន្ទឹង​រង់​ចាំនៅការពិគ្រោះយោបល់ជាទៀងទាត់ជាមួយដៃគខាងក្រៅអាស៊ានបន្ថែមទៀត នៅ​កម្រិត​រដ្ឋ​មន្ត្រីអាស៊ាន ស្តីពីការគ្រប់គ្រងគ្រោះមហន្តរាយ (AMMDM) នាពេលខាងមុខ៕