អ្នកនាំពាក្យ៖ រាជរដ្ឋាភិបាលកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំង ដើម្បីការពារ​បូរណភាព​ទឹកដី​ទាំង​ព្រំដែន​គោក និងព្រំដែនសមុទ្រ ដោយសន្តិវិធីផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិ

ភ្នំពេញ៖ អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ឯកឧត្តម ប៉ែន បូណា បានថ្លែងបញ្ជាក់ជាថ្មី​តាមរយៈ​សន្និសីទ​សារព័ត៌មាននៅថ្ងៃទី២ ខែមិថុនា ឆ្នាំ២០២៦នេះថា រាជរដ្ឋាភិបាល និងថ្នាក់ដឹកនាំ​កម្ពុជា​បាន​និងកំពុងខិតខំប្រឹងប្រែងយ៉ាងខ្លាំងនិងសកម្មខ្លាំងក្លាដើម្បីការពារបូរណភាពទឹកដី ទាំង​ព្រំដែន​គោក ទាំងព្រំដែនសមុទ្រ តាមមធ្យោបាយការទូតដោយសន្តិវិធី និងដោយ​ផ្អែក​លើ​ច្បាប់​អន្តរជាតិ ដើម្បីស្វែងរកដំណោះស្រាយពិតប្រាកដ និងយូរអង្វែង និងរក្សាបាន​នូវ​សុខសន្តិភាព​ផង​។

អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាលគូបញ្ជាក់ ចំពោះជំហរដោះស្រាយព្រំដែនសមុទ្ររបស់កម្ពុជា៖ ចាប់​តាំង​ពី​គណៈរដ្ឋមន្ត្រីថៃសម្រេចលុបចោលជាឯកតោភាគី​នូវ​អនុស្សរណៈ​នៃ​ការ​យោគយល់​គ្នារ​វាង​កម្ពុជា និងថៃ ឬមួយក៏ហៅកាត់ថា MoU 2001 កាលពីថ្ងៃទី៥ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦មក រាជ​រដ្ឋាភិបាល​កម្ពុជា​បាន​ប្រកាស​ថា​កម្ពុជា​គ្មាន​ជម្រើស​អ្វី​ក្រៅ​ពី​ការ​សម្រេច​ប្រើយ​ន្ត​ការ​នៃ​ការ​ផ្សះ​ផ្សារ​ដោយ​ចាប់បង្ខំ (Compulsory Conciliation) ដែលស្ថិតក្រោមអនុសញ្ញា​អង្គការ​សហ​ប្រជាជាតិ​ស្តីពី​នីតិសមុទ្រ (UNCLOS) នោះឡើយពីព្រោះភាគីថៃ​បាន​លុប​ចោល​យន្តការ​ទ្វេភាគី​ដែល​ត្រូវ​បានថែរក្សាអស់រយៈពេល២៥ឆ្នាំមកហើយ។ ម្យ៉ាងទៀតយន្តការផ្សះផ្សារដោយចាប់បង្ខំនេះទៀតសោត បង្កើតឡើងដើម្បីជួយ​ទៅ​ដល់​រដ្ឋភាគី​ក្នុង​ការ​ដោះស្រាយជម្លោះដោយសន្តិវិធី និងស្របទៅតាមច្បាប់អន្តរជាតិ ដែលពិតជាសម​ស្រប​ជាមួយ​ជំហរ​សន្តិវិធី និងផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិរបស់កម្ពុជា។

ឯកឧត្តម ប៉ែន បូណា បានបញ្ជាក់ថា ដូចគ្នាដែរចំពោះដំណោះស្រាយព្រំដែនគោក៖ ក្នុងនាម​ប្រទេស​ស្រ​ឡាញ់សន្តិភាព កម្ពុជាគោរព និងអនុវត្តយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ និងស្មោះត្រង់​បំផុត​នូវ​បទ​ឈប់​បាញ់​ក៏​ដូចជាស្មារតីនៃសេចក្តីប្រកាសរួមថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ ទាំងស្រុងជា​ពិសេស​ចំណុច​ទី៣ ដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នាប្រគល់ភារកិច្ច​ឱ្យគ​ណៈកម្មការ​ចម្រុះ​ខ័ណ្ឌ​សីមា​ព្រំដែន​គោក (JBC) ចុះវាស់វែងកំណត់ខណ្ឌសីមាប្រទេសទាំងពីរជាបន្ទាន់ ស្រប​តាម​កិច្ច​ព្រម​ព្រៀង​ដែល​មាន​ស្រាប់ ដោយអនុលោមតាមអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញា និងច្បាប់អន្តរជាតិ។

ឯកឧត្តមបានថ្លែងថា កម្ពុជាបានប្រកាន់​យក​ដំណោះស្រាយ​ដោ​យសន្តិវិធី​តាម​រយៈកា​រ​ចរ​ចា​ការទូត និ​ងគាំទ្រពេញទំហឹងនូវតួនាទីនិងអាណត្តិរបស់ក្រុមអ្នកសង្កេតការណ៍អាស៊ាន (AOT) និងភាគីពាក់ព័ន្ធផ្សេងទៀតដើម្បីសង្កេតការណ៍ ផ្ទៀងផ្ទាត់ ការអនុវត្តបទឈប់បាញ់ និងអនុវត្តគ្រប់ចំណុចទាំងអស់នៃសេចក្តីប្រកាសរួម ព្រមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀងផ្សេងទៀតឱ្យមានប្រសិទ្ធភាព។ ទន្ទឹមនឹងនោះកម្ពុជាប្រកាន់ជំហរយ៉ាងម៉ឺងម៉ាត់ក្នុងការការពារខ្សែព្រំដែនអន្តរជាតិកម្ពុជា-ថៃ ដែលបន្សល់ទុកដោយគណៈកម្មការព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ដោយគោរពគោលការណ៍ច្បាប់អន្តរជាតិ គោលការណ៍ខ្សែព្រំដែនមិនកែប្រែ(Uti Possidetis Juris) គោរពអនុសញ្ញា សន្ធិសញ្ញាបារាំង-សៀម ផែនទី និងកំណត់ហេតុបោះបង្គោលព្រំដែនរបស់គណៈកម្មការបោះបង្គោលព្រំដែនឥណ្ឌូចិន-សៀម ព្រមទាំងកិច្ចព្រមព្រៀង និងឯកសារពាក់ព័ន្ធនានាដែលភាគីទាំងពីរបានឯកភាពគ្នានាពេលកន្លងមក។

អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាលបានរម្លឹកឡើងវិញថា ជំហរបែបនេះត្រូវបានភាគីកម្ពុជាជូនដំណឹងជាផ្លូវការទៅកាន់ភាគីថៃរួចរាល់ហើយក៏ត្រូវបានសម្តេចធិបតី នាយករដ្ឋមន្ត្រី បញ្ជាក់ប្រាប់នាយករដ្ឋមន្ត្រីថៃ នាឱកាសជំនួបត្រីភាគី នៅកោះសេប៊ូ ប្រទេស ហ្វីលីពីនកាលពីថ្ងៃទី៧ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ ដែរ។ បន្ថែមពីលើនេះ ឯកឧត្តមឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ប្រាក់ សុខុន រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសនិងសហប្រតិបត្តិការអន្តរជាតិក៏បានបញ្ជាក់ប្រាប់សមភាគីថៃម្តងទៀតនៅក្នុងជំនួបកាលពីថ្ងៃទី២៦ ខែឧសភា ឆ្នាំ២០២៦ នៅទីក្រុងញូវយ៉ក។ ការប្រកាសរបស់សម្តេចធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជានៅថ្ងៃនេះ គឺជាជំហានថ្មី និងជាសក្ខីភាពបញ្ជាក់ថា រាជរដ្ឋាភិបាល និងថ្នាក់ដឹកនាំកម្ពុជាមិនដែលងាកចេញពីជំហររបស់ខ្លួនឡើយ នោះគឺជំហរសន្តិវិធី និងផ្អែកលើច្បាប់អន្តរជាតិ។

អ្នកនាំពាក្យរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាបានបញ្ជាក់ជាថ្មីថា កម្ពុជាមិនទទួលស្គាល់ជាដាច់ខាតនូវការកែប្រែខ្សែព្រំដែនណាមួយដែលកើតចេញពីការប្រើប្រាស់កម្លាំង។ ហេតុនេះហើយទើបបានជារាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាតែងតែតវ៉ាប្រឆាំងនឹងសកម្មភាពរបស់យោធាថៃនៅលើទីតាំងដែលស្ថិតក្នុងដែនអធិបតេយ្យកម្ពុជា ដែលពួកគេដណ្តើមកាន់កាប់ដោយខុសច្បាប់ចាប់តាំងពីថ្ងៃទី២៧ ខែធ្នូ ឆ្នាំ២០២៥ មក៕