ព្រះករុណា ព្រះមហាក្សត្រ យាងជាព្រះរាជាធិបតី​ដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់​បំផុត​សម្ពោធ​សមិទ្ធផល​នានា​នៅ​វត្តឧណ្ណាលោម

នៅព្រឹកថ្ងៃទី១៧ ខែកុម្ភៈ ឆ្នាំ២០២៥នេះ ព្រះករុណាព្រះបាទសម្ដេចព្រះបរមនាថ នរោត្ដម សីហមុនី ព្រះមហាក្សត្រ នៃ​ព្រះរាជា​ណា​ចក្រកម្ពុជា ជា​ទីគោរពសក្ការៈដ៏ខ្ពង់ខ្ពស់បំផុត សព្វ​ព្រះរា​ជ​ហឫទ័យ ​បានស្ដេចយាងជាព្រះរាជាធិបតីដ៏ខ្ពង់​ខ្ពស់បំផុតក្នុង​ព្រះរា​ជ​ពិធី​សម្ពោធ​មហា​កុដិ​សម្តេច​ព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត និង វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ និង អភិរក្សសាស្ត្រាស្លឹករឹតខ្មែរ ព្រម​ទាំង សមិទ្ធិនានា ស្ថិតក្នុងវត្តឧណ្ណាលោម សង្កាត់ជ័យជំនះ ខណ្ឌដូនពេញ រាជធានីភ្នំពេញ។

ព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិតលើត្បូង ​ត្រូវបានសម្តចអគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធាន​ក្រុម​ឧត្តម​ប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ និងជាប្រធានព្រឹទ្ធសភា នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា​ សម្តេច​មហា​រដ្ឋសភាធិការបតី ឃួន សុដារី ប្រធានរដ្ឋសភា សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយក​រដ្ឋ​មន្ត្រី នៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងលោកជំទាវបណ្ឌិត ពេជ ចន្ទមុន្នី សម្តេចពញាចក្រី ហេង សំរិន ប្រធានកិត្តិយសក្រុមឧត្តមប្រឹក្សាផ្ទាល់ព្រះមហាក្សត្រ សម្តេច​ឧត្តម​ប្រឹក្សា​ផ្ទាល់​ព្រះមហាក្សត្រ និងឥស្សរជន​សំខាន់​ៗ​ជា​ច្រើន​ទៀត​បាន​អញ្ជើញ​ដង្ហែ​អង្គ​ព្រះមហាក្សត្រ​ចូល​រួម​នៅ​ក្នុង​ព្រះរាជពិធីនេះផងដែរ។

សម្តេចព្រះមហាអរិយវង្ស បណ្ឌិត យ៉ន សេង យៀត សម្តេចព្រះចៅអធិការវត្តឧណ្ណាលោម បាន​ទូលថ្វាយ និងជំរាបជូនថា វត្តឧណ្ណាលោម គឺជាវត្ត​ដែល​ស្ថិត​នៅ​ក្នុង​ចំណោម​វត្ត​ទាំង​៦​ក្នុង​រាជ​ធានី​ភ្នំពេញ​ដែលត្រូវបាន សាងសង់ឡើងក្នុងរាជ្ជកាលព្រះបាទចៅពញាយ៉ាត ក្នុងឆ្នាំ១៤៣៧ ហើយ​អ្វី​ដែលជាកត្តាប្រវត្តិសាស្ត្រនោះ គឺមានតែវត្ត ឧណ្ណាលោមមួយគត់ ដែលមានប្រាសាទ​សម័យ​អង្គរ ដោយយោងតាមការសិក្សាបង្ហាញថា ប្រាសាទនេះ សាងសង់ ឡើងក្នុងចន្លោះ​សវត្ស​ទី១១ ទី១២ មានចរនាបថកោះកេរ ធ្វើពីថ្មភក់ បែរមុខទៅទិសខាងកើត និងបាន​ប្រែ​ក្លាយ​ជា​ចេតិយ​នៅសម័យក្រោយអង្គរសម្រាប់ការគោរពបូជាក្នុងព្រះពុទ្ធសាសនា។វត្តនេះ មានមហាកុដិ​មួយ​ដែល​បាន ស្ថាបនាឡើងនៅក្នុងឆ្នាំ១៩៤៩ក្រោមព្រះរាជូបត្ថម្ភ របស់សម្តេចព្រះនរោត្តម សីហនុ ព្រះបរមរតនកោដ្ឋ ព្រះចៅក្រុង​កម្ពុជា​ធិបតី និង​រួម​ដោយ​សទ្ធា​ជ្រះថ្លាពី​សំណាក់​ពុទ្ធ​បរិស័ទ​ក្រុង​ភ្នំពេញនិងខេត្តផ្សេងៗទៀត។មហាកុដិនេះទៀតសោត បានក្លាយជា​ព្រះរាជ​ដំណាក់​សម្តេច​ព្រះម​ហាសង្ឃរាជរហូតដល់៣ព្រះអង្គ មានសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត សម្តេច​ព្រះ​សង្ឃ​រាជ ហួត តាត និងសម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ទេព វង្ស។

ព្រះករុណាជាអម្ចាស់ជីវិតលើត្បូង បានថ្លែងនូវអំណរព្រះគុណដ៏ជ្រាលជ្រៅ ប្រគេន​សម្តេច​ព្រះ​មហា​អរិយវង្ស បណ្ឌិត យ៉ន សេងយៀត ព្រះចៅអធិការ​វត្ត​ឧណ្ណា​លោម​ដែល​បាន​ធ្វើ​របាយការណ៍​រម្លឹក​អំពី​ប្រវត្តិសាស្ត្រនិងគូសបញ្ជាក់អំពីការជួសជុលសមិទ្ធផលនានា និងតួនាទីដ៏​សំខាន់​មិន​អាច​កាត់​ថ្លៃបាន របស់វត្តឧណ្ណាលោមប្រកប​ដោយលក្ខណៈវិសេសដ៏គួរឱ្យចាប់អារ​ម្មណ៍​ទាំងទិដ្ឋភាព​ព្រះពុទ្ធ​សាសនា វប្បធម៌ និងប្រពៃណី។ ព្រះអង្គមានមានព្រះរាជបន្ទូលថា អារាម​នេះ​គឺ​​ជា​ទី​បណ្តុះ​នូវ​ព្រះធម៌របស់ព្រះសម្មាសម្ពុទ្ធដ៏ល្អឯក ហើយ​ក៏ជាកន្លែង ដែលបានផ្តល់​កំណើត​ដល់​វចនានុ​ក្រម​ខ្មែរ តាមរយៈការលះបង់ដ៏ធំធេងរបស់សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជួន ណាត ពេញ​មួយ​ព្រះជន្ម​របស់​ព្រះអង្គផងដែរ ។

ក្នុង​បរិការណ៍នេះព្រះអង្គបានលើកឡើងថា តួនាទីដ៏លេចធ្លោរបស់វត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនា បាន​ក្លាយទៅជាចលករមួយដែលមិនអាចកាត់ផ្តាច់ចេញបាន រវាងដំណើរ​ជីវិត​ប្រជា​ពលរដ្ឋ​ខ្មែរ​ប្រចាំ​ថ្ងៃ និងការអភិវឌ្ឍសង្គមជាតិ ដែលមានន័យថាវត្តអារាម និងសង្គមគឺតែមួយ ។ លើស​ពី​នេះ​ទៀត តួនាទីដ៏ពិសិដ្ឋរបស់វត្តអារាមព្រះពុទ្ធសាសនាខ្មែរបានរួមវិភាគទានដ៏សំខាន់ដល់សង្គម តាំង​តែ​ពីបុរាណកាល រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នកាល ក្នុងតួនាទីសំខាន់៤យ៉ាង៖ ទី១៖ វត្តអារាមខ្មែរ បាន​ដើរតួនាទីជំរុញ បណ្តុះសីលធម៌ គុណធម៌ ដែលជាផ្នែកមួយនៃពុទ្ធ ចរិយាសាស្ត្រធ្វើ​ឱ្យស​ង្គម​ខ្មែរ​ មានសុខដុមនីយកម្មទាំងសាសនា និងសង្គម ។

ទី២៖ វត្តអារាមខ្មែរ បានក្លាយទៅជាទីកន្លែង អប់រំទាំងផ្លូវកាយ ផ្លូវចិត្ត កសាងធនធានមនុស្ស ឱ្យ​មានចំណេះដឹងគ្រប់បែបយ៉ាង ។

ទី៣៖ វត្តអារាមខ្មែរ គឺជាឃ្លាំងសម្រាប់រក្សាទុកនូវ មត៌កវប្បធម៌ ប្រពៃណី ចំណេះដឹងដ៏សំបូរបែប ដែលផ្តល់គុណតម្លៃសម្រាប់ការសិក្សាស្រាវជ្រាវមិនចេះរីងស្ងួតឡើយ និង ទី៤៖ វត្តអារាមខ្មែរ គឺជា​ទី​កន្លែងដ៏ទូលាយក្នុងការបញ្ជ្រាបនិងថែរក្សាអត្តសញ្ញាណ ព្រលឹង ជាតិ ដ៏សំ​ខាន់​តាំង​តែ​ពី​បរម​បុរាណដរាបរៀងមក ។

ព្រះអង្គបានគូសបញ្ជាក់ថា តាំងពីអតីតកាល រហូតមកដល់បច្ចុប្បន្នកាល វត្តអារាមជួយ​ផ្តល់​កន្លែង​ស្នាក់​នៅ បួសរៀន សូត្រចំណេះដឹងទូទៅដល់អ្នកដែលមានការខ្វះខាត ។ ក្នុង​ចំណោម​នោះ​មាន​មួយចំនួនបានក្លាយ ទៅជាថ្នាក់ដឹកនាំគ្រប់ជាន់ថ្នាក់ក្នុងការបម្រើរដ្ឋ ។ ឆ្លៀត​នៅ​ក្នុង​ឱកាស​ដ៏​ប្រពៃថ្លៃថ្លានេះ ព្រះករុណាជាអម្ចាស់ បានអរគុណ និងកោតសរសើរជាទីបំផុតចំពោះ សម្តេច​អគ្គមហាសេនាបតីតេជោ ហ៊ុន សែន ប្រធានព្រឹទ្ធសភា និងជា​ប្រធាន​ក្រុម​ឧត្តម​ប្រឹក្សា​ផ្ទាល់​ព្រះមហាក្សត្រ ដែលជាស្ថាបនិកដ៏ អស្ចារ្យ ប៉ិនប្រសប់ និងឈ្លាសវៃ ក្នុងការ​ធ្វើ​ឱ្យ​ព្រះពុ​ទ្ធ​សាសនា និងវត្តអារាមខ្មែរមានព្រលឹងរស់ឡើង វិញដូចសព្វថ្ងៃ ដែលនាំឱ្យមានស្ថិរភាពសង្គម សន្តិភាព ក្រោមបាវចនា ជាតិ សាសនា ព្រះមហាក្សត្រ។ក្នុងពេលបច្ចុប្បន្ននេះ រាជ​រដ្ឋាភិ​បាល​កម្ពុជា អាណត្តិទី៧ ដឹកនាំដោយសម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត មានភាពឈ្លាសវៃ មាន​គោល​នយោបាយសមស្រប ទទួលបានការរីកចម្រើន និង ស្ថិរភាពសង្គមល្អប្រសើរ ។ អាស្រ័យ​ហេតុ​នេះ មិនអាចមានបុគ្គលណាមួយប្រមាថ ឬប្រទូសរ៉ាយ ចំពោះព្រះពុទ្ធសាសនា នៅក្នុង​សម័យ​កាល​សន្តិភាពនេះបានឡើយ ។

ព្រះអង្គបានយកនូវឱកាសនេះកោតសរសើរចំពោះសប្បុរសជននានារួម ទាំងពុទ្ធបរិស័ទ ដែល​បាន​ជួយ​កសាង និងជួសជុលមហាកុដិ សម្តេចព្រះសង្ឃរាជ ជូន ណាត និង វិទ្យាស្ថានស្រាវជ្រាវ និង​អភិរក្សសាស្ត្រាស្លឹករឹតខ្មែរ ព្រមទាំង​សមិទ្ធ​ផល​នានា​ក្នុង​វ​ត្ត​ឧណ្ណា​លោម​តាំង​ពី​ដំណាក់​កាលដំ​បូង រហូតមកទល់នឹងថ្ងៃសម្ពោធនេះ បានល្អប្រពៃ៕ អត្ថបទ មុត សុទ្ធ